Bəzən insanın yaşı onun üzündə görünmür. İllər təqvimdə artır, amma insanın daxilində başqa bir zaman yaşayır. O zaman ki, insanın daxilində təmizlik, səmimiyyət və həyat qarşısında dürüstlük var, illər onun üzünə deyil, yalnız həyat təcrübəsinə yazılır. Belə insanların simasında ilk növbədə yaş deyil, nur görünür. Bu nur insanın daxilindən gəlir – vicdanla yaşanan ömrün işığı kimi.
Ünsiyyətdə olduğu insanlar arasında ləyaqətli, səmimi və dürüst insan, hörmətli müəllim kimi tanınan Həzərxan Əbilova baxanda da insan məhz bunu hiss edir. Onun simasında illərin izlərindən çox, insanın daxilindən gələn bir nur, insanlara sevgi və təmiz bir ürəyin sakit və mülayim işığı görünür.
Masallının kəndləri həmişə zəhmətkeş insanları ilə tanınıb. Bu torpaqlar sadə, lakin mənəvi cəhətdən zəngin həyat tərzinin formalaşdığı bir mühitdir. Həzərxan müəllimin 1956-cı ildə dünyaya göz açdığı Kubın kəndi də həmin kəndlərdən biridir. Bu kənd yalnız bir coğrafi məkan deyil, insanların xarakterini formalaşdıran bir həyat məktəbidir.
Belə kəndlərdə böyüyən insanlar həyatın dəyərini erkən anlayırlar. Zəhmətin qiymətini, insan münasibətlərinin səmimiyyətini, böyük-kiçik hörmətini həmin mühit öyrədir. Həzərxan müəllimin həyat fəlsəfəsində də bu kənd mühitinin təsiri aydın görünür. Tanıyanlar onun simasında həmişə səmimi bir təbəssüm görürlər. Bu təbəssüm yalnız bir insanın xarakterindən doğan ifadə deyil; sanki o, həyatın gülüş və nikbinlik payından da öz nəsibini almış adamlardandır.
Sadə, lakin mənəvi cəhətdən zəngin kənd həyatının içində keçən uşaqlıq və gənclik illəri onun xarakterinin formalaşmasında mühüm rol oynadı. Bu mühitdə qazandığı həyat dərsləri, zəhmətə və biliyə hörmət hissi sonralar onun həyat yolunun istiqamətini müəyyənləşdirdi.
Elm və biliyə olan maraq onu gənclik illərində Bakıya gətirdi. İndiki Bakı Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsinə daxil olan Həzərxan Əbilov tələbəlik illərində zəhmətsevərliyi, məsuliyyəti və təvazökarlığı ilə seçilən gənclərdən oldu. O illər həm də onun dünyagörüşünün genişləndiyi, həyat məqsədlərinin formalaşdığı illər oldu.
Universiteti bitirdikdən sonra elmi fəaliyyətə başlayaraq Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında çalışdı. Elmi mühit gənc bir mütəxəssis üçün böyük məktəbdir. Bu mühit insana araşdırmaq, düşünmək və biliyə hörmət etməyi öyrədir.
Həyat yolu yalnız laboratoriya və elmi araşdırmalarla məhdudlaşmadı. O, öz həyatını daha geniş və daha məsuliyyətli bir missiya – gənc nəslin yetişdirilməsi ilə bağladı.
Orta məktəbdə müəllim kimi fəaliyyətə başladı. Müəllim olmaq yalnız dərs demək deyil. Müəllim olmaq – insan yetişdirmək deməkdir.
Həzərxan müəllim də illər boyu bu missiyanı böyük məsuliyyətlə yerinə yetirdi. O, məktəbdə yalnız kimya fənnini tədris edən müəllim deyildi. O, gənclərə həyatın dəyərlərini, zəhmətin qiymətini və insanlıq anlayışını aşılayan pedaqoqlardan oldu.
Hər insanın həyat yolunda elə səhifələr olur ki, onun xarakterini sözlərdən daha aydın danışdırır. Həzərxan müəllimin ömür kitabında da belə bir səhifə var.
1990-cı illərin əvvəlləri müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş ölkəmizin tarixində ağır və taleyüklü bir dövr idi. Torpaqlarımız işğal təhlükəsi ilə üz-üzə qalanda minlərlə vətəndaş tərəddüd etmədən Vətənin müdafiəsinə qalxdı. Həzərxan Əbilov da həmin insanlardan biri oldu – Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak edərək torpaqlarımızın azadlığı uğrunda mübarizəyə öz payını verdi. Bu, onun həyat yolunun ən şərəfli səhifələrindən biridir. Vətən sevgisi sözlə deyil, insanın etdiyi seçimlərlə ölçülür.
Müharibənin ağır sınaqlarından sonra o, yenidən öz peşəsinə – müəllimlik yoluna qayıtdı. Çünki onun üçün məktəb sadəcə iş yeri deyil, həyatın davam etdiyi ən müqəddəs məkanlardan biridir.
Paytaxtımızın şagird sayına görə böyük məktəblərindən olan 136-cı məktəbində əvvəl dərs hissə müdiri, daha sonra isə direktor kimi çalışaraq uzun illər bu təhsil ocağının inkişafına rəhbərlik etdi. Bir məktəbin direktoru olmaq təkcə idarəçilik deyil. Bu, həm də bir təhsil ocağının, onun kollektivinin taleyinə rəhbərlik etmək, minlərlə şagirdin gələcəyinə cavabdehlik daşımaq deməkdir.
Həzərxan müəllim uzun illər bu məsuliyyəti ləyaqətlə daşıdı. Onun rəhbərlik etdiyi məktəb yalnız təhsil müəssisəsi deyil, həm də sağlam mənəvi mühitin formalaşdığı bir ocaq kimi tanındı.
Təhsil sahəsində göstərdiyi xidmətlər dövlət tərəfindən də yüksək qiymətləndirildi. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olundu. Bu medal yalnız bir mükafat deyil, uzun illərin zəhmətinə, sədaqətinə və cəmiyyətə xidmətinə verilən qiymətin rəmzidir.
2012-ci ildən etibarən Həzərxan müəllim fəaliyyətini Elm və Təhsil İşçiləri Həmkarlar İttifaqının Xəzər Rayon Komitəsində davam etdirərək təhsil işçilərinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması və hüquqlarının müdafiəsi istiqamətində çalışır. Uzun illər məktəb rəhbəri kimi qazandığı təcrübə onun həmkarlar ittifaqındakı fəaliyyətində də özünü göstərir. Müəllimlərin problemlərini ən yaxşı anlayanlar məhz müəllimlərin içindən çıxan insanlar olur.
Onu yaxından tanıyan insanlar Həzərxan müəllim haqqında danışarkən ilk növbədə onun insanlıq keyfiyyətlərini xatırlayırlar. O, qayğıkeş və ünsiyyətcil bir insan kimi həmkarlarının və şagirdlərinin problemlərinə həmişə həssas yanaşan, onların sevincini də, qayğılarını da bölüşməyi bacaran insanlardan olub. Müəllim kimi isə tələbkar olub. Onun düşüncəsinə görə, müəllimlik yalnız bilik verməklə deyil, insanın xarakterini və məsuliyyət hissini formalaşdırmaqla ölçülür. Bu tələbkarlığın arxasında isə həmişə səmimiyyət və insanlara olan hörmət dayanır.
Onun həyat yoluna baxanda bir həqiqət aydın görünür: insanın böyüklüyü tutduğu vəzifələrdə deyil, qoyduğu izdə ölçülür.
Həzərxan müəllim yalnız müəllim, rəhbər və məsuliyyətli vətəndaş kimi deyil, həm də örnək bir ailə başçısı, qayğıkeş baba və ailə dəyərlərinə böyük hörmətlə yanaşan insan kimi tanınır.
Bu gün Həzərxan müəllim yetmiş yaşına qədəm qoyur. Amma ona baxanda bu yaş hiss olunmur. Çünki onun simasında illərin izlərindən daha çox daxili təmizliyin, paklığın və insanlığın nuru görünür.
Kənddən başlayan bu ömür yolu bu gün də öz mənəvi işığını qoruyub saxlayır.
Belə insanlar yalnız öz həyatlarını yaşamırlar. Onlar yaşadıqları cəmiyyətin yaddaşında da iz qoyurlar.
İnsan ömrünün ən böyük qazancı arxaya baxanda vicdanla deyə bilməkdir:
“Bu ömrü ləyaqətlə yaşadım.”
İlham Tahirov
filologiya elmləri doktoru, professor